Obowiązek podatkowy
W skrócie
Wynikająca z ustaw powinność zapłaty podatku, powstająca po zajściu określonego zdarzenia. W VAT to moment, w którym trzeba wykazać podatek należny.
Z pojęciem obowiązku podatkowego spotkasz się w dwóch kontekstach i dobrze je rozdzielić. Pierwszy jest ogólny i pochodzi z Ordynacji podatkowej. Drugi, bardzo praktyczny, dotyczy VAT i odpowiada na pytanie, w którym miesiącu wykazać podatek od sprzedaży.
Obowiązek a zobowiązanie
Według art. 4 Ordynacji podatkowej obowiązek podatkowy to wynikająca z ustaw podatkowych nieskonkretyzowana powinność przymusowego świadczenia pieniężnego, która pojawia się, gdy zajdzie zdarzenie opisane w ustawie. Nieskonkretyzowana, bo na tym etapie nie wiadomo jeszcze, ile, kiedy i gdzie zapłacić. Taką wiedzę daje dopiero zobowiązanie podatkowe z art. 5, czyli obowiązek zamieniony na konkretną kwotę, termin i miejsce zapłaty.
Zobowiązanie powstaje albo z mocy prawa w dniu, w którym zaszło zdarzenie, albo z dniem doręczenia decyzji, która ustala jego wysokość (art. 21 Ordynacji). VAT i podatki dochodowe firm należą do pierwszej grupy: sam liczysz podatek i sam go płacisz, nikt nie wysyła Ci decyzji.
Kiedy powstaje obowiązek w VAT
Ustawa o VAT ma własne zasady w art. 19a. Podstawowa reguła brzmi: obowiązek podatkowy powstaje z chwilą dostawy towaru albo wykonania usługi. Nie z chwilą wystawienia faktury i nie wtedy, gdy klient zapłaci. Jeśli wydałeś towar 30 czerwca, a fakturę wystawiłeś 3 lipca, VAT należy do czerwca.
Od tej reguły jest kilka wyjątków, które często zaskakują:
- zaliczka: jeśli klient zapłacił przed dostawą towaru lub wykonaniem usługi, VAT od otrzymanej kwoty rozliczasz w miesiącu wpłaty, nawet jeśli sama sprzedaż nastąpi kwartał później (ta zasada nie dotyczy usług z kolejnego punktu ani WDT),
- najem, media, usługi telekomunikacyjne i kilka innych usług wymienionych w ust. 5 pkt 4: obowiązek powstaje z chwilą wystawienia faktury, a gdy faktury nie wystawisz albo wystawisz ją z opóźnieniem, najpóźniej z upływem terminu płatności,
- usługi z następującymi po sobie terminami płatności lub rozliczeń, na przykład serwis sprzętu rozliczany za każdy miesiąc: usługę uznaje się za wykonaną z upływem każdego okresu, którego dotyczy rozliczenie,
- metoda kasowa: mały podatnik, który ją wybrał, co do zasady rozlicza VAT dopiero po otrzymaniu zapłaty, a przy sprzedaży czynnemu podatnikowi VAT najpóźniej 180. dnia od dostawy lub wykonania usługi.
Przykład z zaliczką. Klient wpłaca 15 stycznia 6 150 zł brutto na poczet usługi, którą wykonasz w marcu. W styczniowym JPK_V7 wykazujesz 5 000 zł netto i 1 150 zł VAT według stawki 23%. W marcu, po wykonaniu usługi, rozliczasz już tylko pozostałą część wynagrodzenia. Przy rozliczeniu miesięcznym podatek za styczeń płacisz do 25 lutego.
Typowe pomyłki
Najczęściej ktoś czeka z VAT na fakturę albo na przelew, a w tym czasie obowiązek już powstał. Drugi błąd to przenoszenie reguł z VAT na podatek dochodowy. Tam liczy się moment powstania przychodu, który ma inne zasady, na przykład zaliczka zwykle nie jest jeszcze przychodem.
Jeśli chcesz, żeby ktoś pilnował, w którym miesiącu ująć każdą fakturę i wpłatę, sprawdź naszą obsługę księgową.
Aktualizacja:
Wszystkie pojęciaWolisz, żeby ktoś się tym zajął za Ciebie?
Pomagamy w tym w ramach usługi „Księgowość”, w całości online. Opisz nam swoją firmę, a dobierzemy zakres obsługi i przygotujemy wycenę.
Uzyskaj wycenę