Zwolnienie z VAT
W skrócie
Prawo do sprzedaży bez doliczania VAT. Przysługuje za niski obrót (zwolnienie podmiotowe) albo rodzaj usługi lub towaru (zwolnienie przedmiotowe).
Zwolnienie z VAT oznacza, że sprzedajesz bez doliczania podatku do ceny i nie rozliczasz VAT należnego z urzędem. Ustawa o VAT zna dwa zupełnie różne rodzaje zwolnienia i dobrze je od siebie odróżniać, bo działają na innych zasadach.
Zwolnienie podmiotowe, czyli za niski obrót
Wynika z art. 113 ustawy o VAT. Korzystasz z niego, jeśli masz siedzibę działalności w Polsce, a wartość Twojej sprzedaży bez podatku nie przekroczyła ani w poprzednim, ani w bieżącym roku 240 000 zł (stan na 2026 r., wcześniej limit wynosił 200 000 zł). Do limitu nie wlicza się między innymi sprzedaży zwolnionej przedmiotowo (z kilkoma wyjątkami, np. transakcji związanych z nieruchomościami, jeśli nie mają charakteru pomocniczego) ani sprzedaży środków trwałych podlegających amortyzacji.
Jeśli zaczynasz działalność w trakcie roku, limit liczysz proporcjonalnie do liczby dni. Przy starcie 2 maja 2026 r. wychodzi 240 000 zł × 244 / 365, czyli 160 438,36 zł. Przekroczenie limitu nie działa od nowego miesiąca ani od nowego roku. Zwolnienie traci moc od tej sprzedaży, którą przekroczyłeś próg, i już ta transakcja jest opodatkowana w całości. Przed dniem utraty zwolnienia musisz złożyć zgłoszenie VAT-R i od tej pory jesteś czynnym podatnikiem VAT.
Ze zwolnienia podmiotowego nie skorzystasz bez względu na obroty, jeśli świadczysz usługi prawnicze, doradcze (poza doradztwem rolniczym), jubilerskie albo ściągasz długi, w tym w formie factoringu. Wyłączona jest też sprzedaż m.in. wyrobów z metali szlachetnych, większości towarów akcyzowych, terenów budowlanych, nowych środków transportu oraz części samochodowych i motocyklowych.
Zwolnienie przedmiotowe, czyli za rodzaj czynności
Art. 43 ustawy zwalnia konkretne usługi i dostawy, niezależnie od tego, ile zarabiasz. Chodzi na przykład o usługi opieki medycznej świadczone przez lekarzy czy psychologów, wiele usług edukacyjnych, część usług finansowych i ubezpieczeniowych. Dentysta z obrotem 800 000 zł nadal nie dolicza VAT do leczenia zębów, choć zabieg czysto estetyczny może już podlegać opodatkowaniu.
Na co uważać
Zwolnienie ma swoją cenę. Nie odliczysz VAT z zakupów, więc przy dużych inwestycjach albo przy klientach, którzy sami są czynnymi podatnikami, rejestracja bywa po prostu bardziej opłacalna. Ze zwolnienia możesz zrezygnować, zawiadamiając urząd przed początkiem miesiąca, od którego chcesz rozliczać VAT. Wrócić do niego po rezygnacji lub utracie możesz dopiero po upływie pełnego roku, licząc od końca roku, w którym to nastąpiło.
Druga pułapka to zakupy usług od firm z innych krajów UE, np. reklam w internecie albo oprogramowania w abonamencie. Nawet zwolniony przedsiębiorca musi wtedy zarejestrować się jako podatnik VAT-UE i rozliczyć VAT od takiego zakupu. Trzecia sprawa jest drobniejsza. Gdy wystawiasz fakturę ze sprzedaży zwolnionej, wpisz na niej podstawę prawną zwolnienia (np. art. 113 ust. 1 ustawy o VAT).
Jeśli prowadzisz jednoosobową działalność i chcesz, żeby ktoś pilnował limitu za Ciebie, zajrzyj do naszej usługi księgowości KPiR.
Aktualizacja:
Wszystkie pojęciaWolisz, żeby ktoś się tym zajął za Ciebie?
Pomagamy w tym w ramach usługi „Księgowość KPiR”, w całości online. Opisz nam swoją firmę, a dobierzemy zakres obsługi i przygotujemy wycenę.
Uzyskaj wycenę