Spółka komandytowa

W skrócie

Spółka osobowa, w której komplementariusz odpowiada za długi całym majątkiem, a komandytariusz tylko do wysokości sumy komandytowej.

Spółka komandytowa (sp.k.) to spółka osobowa uregulowana w art. 102–124 Kodeksu spółek handlowych. Jej cechą rozpoznawczą jest podział wspólników na dwie grupy. Co najmniej jeden, komplementariusz, odpowiada za długi spółki bez ograniczeń, także prywatnym majątkiem. Co najmniej jeden, komandytariusz, odpowiada tylko do wysokości sumy komandytowej wpisanej do rejestru.

Jak działa odpowiedzialność

Komplementariuszem bywa osoba fizyczna, ale bardzo często jest nim spółka z o.o. Wtedy całym majątkiem ryzykuje spółka kapitałowa, a nie konkretny człowiek. Taki układ nazywa się potocznie sp. z o.o. sp.k. Komandytariusz zwykle wnosi pieniądze, a sprawami spółki zajmują się komplementariusze. Komandytariusz może reprezentować spółkę tylko jako pełnomocnik (w tym prokurent).

Przykład: suma komandytowa wynosi 50 000 zł, a komandytariusz wniósł wkład wart 30 000 zł. Wierzyciel spółki może od niego żądać najwyżej 20 000 zł, bo w granicach wniesionego wkładu komandytariusz jest wolny od odpowiedzialności. Uwaga na nazwę: jeśli nazwisko komandytariusza pojawi się w firmie spółki, wobec osób trzecich odpowiada on tak jak komplementariusz.

Umowę spółki zawiera się w formie aktu notarialnego albo przez system S24 na wzorcu umowy. Spółka powstaje z chwilą wpisu do rejestru przedsiębiorców KRS.

Podatki od 2021 roku

Od 2021 r. spółka komandytowa jest podatnikiem CIT, tak jak spółka z o.o. Płaci podatek od swojego dochodu według stawki 19% albo 9%, jeśli spełnia warunki małego podatnika. Gdy zysk trafia do wspólnika będącego osobą fizyczną, pojawia się drugi podatek: zryczałtowany PIT w wysokości 19%.

Ustawodawca złagodził to podwójne opodatkowanie na dwa sposoby. U komandytariusza zwolnione z podatku jest 50% przychodów z udziału w zyskach, najwyżej 60 000 zł w roku podatkowym z każdej spółki (art. 21 ust. 1 pkt 49a ustawy o PIT). Zwolnienie nie przysługuje, jeśli komandytariusz ma co najmniej 5% udziałów w spółce będącej komplementariuszem, zasiada w jej zarządzie albo jest powiązany z członkiem jej zarządu lub z jej wspólnikiem mającym co najmniej 5% udziałów. Nie obejmuje też zysków z okresu, w którym sp.k. rozliczała się estońskim CIT. Komplementariusz z kolei pomniejsza swój podatek od zysku o część CIT zapłaconego przez spółkę, proporcjonalną do jego udziału w zysku (art. 30a ust. 6a ustawy o PIT).

Prosty rachunek: spółka zarobiła 100 000 zł i zapłaciła 9 000 zł CIT. Komplementariusz (osoba fizyczna) z 90% udziału w zysku dostaje 81 900 zł, od których podatek wynosi 15 561 zł. Może go jednak obniżyć o 8 100 zł (90% z 9 000 zł), więc dopłaca 7 461 zł.

O czym pamiętać

Spółka komandytowa zawsze prowadzi księgi rachunkowe, niezależnie od wielkości przychodów. Co roku sporządza sprawozdanie finansowe i składa je do Repozytorium Dokumentów Finansowych. Musi też zgłosić beneficjentów rzeczywistych do CRBR i aktualizować to zgłoszenie, gdy dane się zmienią.

Częsty błąd to rozliczanie sp.k. tak jak przed 2021 r., kiedy podatek dochodowy płacili wyłącznie wspólnicy. Dziś spółka sama składa CIT-8, a przy wypłatach zysku działa jako płatnik zryczałtowanego podatku. Druga pułapka to warunki zwolnienia dla komandytariusza: wystarczy wejść do zarządu spółki komplementariusza, żeby je stracić.

Jeśli prowadzisz albo planujesz sp.k., możemy przejąć jej rozliczenia w ramach usługi księgowości spółek komandytowych.

Aktualizacja:

Wszystkie pojęcia

Wolisz, żeby ktoś się tym zajął za Ciebie?

Pomagamy w tym w ramach usługi „Księgowość Spółek Komandytowych”, w całości online. Opisz nam swoją firmę, a dobierzemy zakres obsługi i przygotujemy wycenę.

Uzyskaj wycenę