Księgi rachunkowe (pełna księgowość)
W skrócie
Ewidencja według ustawy o rachunkowości, oparta na podwójnym zapisie. Obowiązkowa dla spółek kapitałowych, komandytowych i firm z dużymi przychodami.
Księgi rachunkowe to sposób prowadzenia ewidencji opisany w ustawie o rachunkowości z 29 września 1994 r. Potocznie mówi się na to pełna księgowość, w odróżnieniu od uproszczonej KPiR. Różnica nie sprowadza się do liczby kolumn. Każdą operację zapisuje się tu na co najmniej dwóch kontach, po stronie Winien jednego i Ma drugiego, więc z ksiąg widać nie tylko wynik, ale też to, skąd przyszły pieniądze i komu jesteś coś winien.
Kto musi je prowadzić
Spółka z o.o., spółka akcyjna, prosta spółka akcyjna, spółka komandytowa i komandytowo-akcyjna prowadzą księgi rachunkowe zawsze, bez względu na obroty, także jako spółka w organizacji. Inaczej jest z jednoosobową działalnością, spółką cywilną osób fizycznych, spółką jawną osób fizycznych i spółką partnerską. One przechodzą na pełną księgowość dopiero wtedy, gdy ich przychody netto ze sprzedaży towarów i produktów za poprzedni rok obrotowy wyniosły co najmniej równowartość 2,5 mln euro (art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy). Mniejsza firma może wybrać księgi dobrowolnie, ale musi zawiadomić o tym urząd skarbowy przed rozpoczęciem roku obrotowego.
Z czego się składają
Według art. 13 ustawy na księgi składają się dziennik, księga główna, księgi pomocnicze, zestawienia obrotów i sald oraz inwentarz, czyli wykaz aktywów i pasywów. Dziennik to chronologiczny zapis wszystkich operacji. Księga główna układa te same zapisy według kont z zakładowego planu kont. Księgi pomocnicze rozpisują szczegóły, na przykład rozrachunki z każdym kontrahentem osobno. Plan kont i metody wyceny firma opisuje w dokumentacji polityki rachunkowości (art. 10).
Prosty przykład. Spółka wykonuje w marcu usługę za 10 000 zł netto i wystawia fakturę z VAT 2 300 zł, a klient płaci w kwietniu. W marcu księgowa zapisuje 12 300 zł po stronie Winien konta rozrachunków z odbiorcami, a po stronie Ma 10 000 zł na przychodach ze sprzedaży i 2 300 zł na VAT należnym. W kwietniu wpływ na rachunek bankowy zamyka należność. Przychód należy do marca zgodnie z zasadą memoriałową, a do zapłaty faktura widnieje na koncie klienta.
Wymagania i terminy
Art. 24 wymaga, żeby księgi były rzetelne, bezbłędne, sprawdzalne i prowadzone na bieżąco. Bieżąco oznacza między innymi zestawienie obrotów i sald sporządzane co najmniej na koniec każdego miesiąca oraz ujmowanie wpłat i wypłat gotówki tego samego dnia. Podstawą każdego zapisu jest dowód księgowy. Po zamknięciu roku z ksiąg powstaje sprawozdanie finansowe, które sporządza się w ciągu trzech miesięcy od dnia bilansowego. Coraz więcej firm musi też przesyłać księgi do urzędu skarbowego w formie pliku JPK_KR_PD, bo ten obowiązek obejmuje kolejne grupy podatników etapami.
Gdzie najczęściej są kłopoty
Przy przejściu z KPiR problemem bywa przeoczony limit. Przedsiębiorca orientuje się w marcu, że od stycznia powinien mieć księgi rachunkowe, i trzeba wtedy otworzyć je na początek roku oraz zaksięgować wszystko od 1 stycznia. Drugi temat to archiwum. Ustawa każe przechowywać księgi co najmniej pięć lat, licząc od początku roku następującego po roku obrotowym, którego dotyczą, a przepisy podatkowe mogą wymagać dłużej, do przedawnienia zobowiązania podatkowego.
Jeśli prowadzisz spółkę albo zbliżasz się do limitu i chcesz przejść na pełną księgowość spokojnie, bez nadrabiania zaległości, zobacz, jak wygląda nasza obsługa księgowa firm.
Aktualizacja:
Wszystkie pojęciaWolisz, żeby ktoś się tym zajął za Ciebie?
Pomagamy w tym w ramach usługi „Księgowość”, w całości online. Opisz nam swoją firmę, a dobierzemy zakres obsługi i przygotujemy wycenę.
Uzyskaj wycenę