ZUS (Zakład Ubezpieczeń Społecznych)
W skrócie
Państwowa instytucja, która pobiera składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne oraz wypłaca emerytury, renty i zasiłki.
ZUS to państwowa jednostka organizacyjna z osobowością prawną, działająca na podstawie ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych. Dla przedsiębiorcy jest przede wszystkim instytucją, do której co miesiąc trafiają składki: za niego samego, za pracowników i za zleceniobiorców. Dla ubezpieczonych to z kolei miejsce, z którego przychodzą emerytura, renta, zasiłek chorobowy czy macierzyński.
Czym zajmuje się ZUS
Zakład gospodaruje środkami Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, z którego finansuje świadczenia z ubezpieczeń emerytalnego, rentowych, chorobowego i wypadkowego. Pobiera też składki, które formalnie do niego nie należą. Składkę zdrowotną przekazuje do NFZ, a składki na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i Fundusz Emerytur Pomostowych do właściwych funduszy. Dzięki temu płatnik ma jedno miejsce rozliczeń zamiast kilku.
Od 2018 r. każdy płatnik ma w ZUS własny numer rachunku składkowego, tzw. mikrorachunek. Wszystkie składki wpłacasz jednym przelewem na ten numer, a ZUS sam rozdziela pieniądze na poszczególne ubezpieczenia i fundusze.
Jak wygląda kontakt z ZUS w firmie
Zakładasz jednoosobową działalność i we wniosku do CEIDG zgłaszasz się do ubezpieczeń (formularz ZUS ZUA albo ZUS ZZA, gdy podlegasz tylko ubezpieczeniu zdrowotnemu). Potem rozliczasz składki w deklaracji ZUS DRA i co miesiąc płacisz je w terminie. Kiedy zatrudnisz pierwszą osobę, dochodzą zgłoszenia pracowników, imienne raporty miesięczne i wyrejestrowania po zakończeniu umowy.
Większość spraw załatwisz przez eZUS, czyli platformę elektroniczną ZUS (dawniej PUE ZUS). Widać tam stan rozliczeń, przysłane pisma i zwolnienia lekarskie pracowników. Tam też złożysz wniosek o zaświadczenie o niezaleganiu, którego często wymagają banki, leasingodawcy i zamawiający w przetargach.
Na start możesz skorzystać z ulgi na start, a potem z preferencyjnych składek. Te ulgi dotyczą składek społecznych. Składkę zdrowotną płacisz od pierwszego miesiąca działalności.
Na co uważać
Najczęstszy kłopot to drobne zaległości, których nikt nie zauważył. Przelew zrobiony dzień po terminie albo w kwocie o kilka groszy za niskiej to już zaległość, a przy większej kwocie naliczają się odsetki za zwłokę. Wychodzi to zwykle w najmniej wygodnym momencie, na przykład gdy potrzebujesz zaświadczenia do kredytu na już.
Drugi błąd to przeoczone zmiany w ubezpieczeniach. Zmiana adresu czy zawieszenie działalności zgłoszone w CEIDG trafiają do ZUS automatycznie. Ale gdy kończy Ci się ulga na start i przechodzisz na preferencyjne składki, a potem na pełne, musisz wyrejestrować się z ubezpieczeń i zgłosić ponownie z nowym kodem tytułu ubezpieczenia. ZUS nie zrobi tego automatycznie.
Pamiętaj też, że dla przedsiębiorcy ubezpieczenie chorobowe jest dobrowolne. Jeśli z niego zrezygnujesz, płacisz mniej, ale w razie choroby nie dostaniesz zasiłku.
Jeśli wolisz, żeby ktoś pilnował terminów, deklaracji i zgłoszeń za Ciebie, zajrzyj do naszej usługi rozliczeń ZUS.
Aktualizacja:
Wszystkie pojęciaWolisz, żeby ktoś się tym zajął za Ciebie?
Pomagamy w tym w ramach usługi „Rozliczenia ZUS”, w całości online. Opisz nam swoją firmę, a dobierzemy zakres obsługi i przygotujemy wycenę.
Uzyskaj wycenę