Skala podatkowa (PIT)
W skrócie
Podstawowy sposób opodatkowania dochodów osób fizycznych: 12% do 120 000 zł i 32% od nadwyżki, z kwotą wolną 30 000 zł (stan na 2026 r.).
Skala podatkowa, nazywana też zasadami ogólnymi, to podstawowy sposób liczenia podatku dochodowego od osób fizycznych. Opisuje ją art. 27 ustawy o PIT. Według skali rozlicza się pensję z etatu, umowy zlecenia, emerytury, a także firmę, jeśli jej właściciel nie wybrał podatku liniowego ani ryczałtu. Nowa działalność trafia na skalę automatycznie, gdy nie złożysz innego oświadczenia.
Dwa progi i kwota wolna
W 2026 r. skala ma dwie stawki. Od dochodu do 120 000 zł płacisz 12%, a od nadwyżki ponad tę kwotę 32%. Kwota wolna od podatku wynosi 30 000 zł. Nie odejmujesz jej jednak od dochodu, tylko od wyliczonego podatku odejmujesz kwotę zmniejszającą 3 600 zł (czyli 12% z 30 000 zł). Efekt jest taki, że przy rocznym dochodzie do 30 000 zł podatek wynosi zero.
Podatek liczysz od dochodu, czyli przychodu minus koszty, pomniejszonego jeszcze o zapłacone składki społeczne do ZUS. Składki zdrowotnej na skali odliczyć się nie da, o czym więcej w haśle składka zdrowotna.
Jak to policzyć
Pan Marek prowadzi jednoosobową firmę remontową i rozlicza się według skali. Po odjęciu kosztów i składek społecznych zostaje mu w 2026 r. 150 000 zł dochodu. Pierwsze 120 000 zł opodatkowane jest stawką 12%, co daje 14 400 zł, a po odjęciu 3 600 zł zostaje 10 800 zł. Od pozostałych 30 000 zł płaci 32%, czyli 9 600 zł. Razem podatek za rok to 20 400 zł, co stanowi niespełna 14% całego dochodu. W ciągu roku wpłaca go w zaliczkach, a rozlicza w zeznaniu PIT-36.
Gdyby pan Marek miał żonę bez dochodów albo z niskimi zarobkami, mogliby rozliczyć się wspólnie. Wtedy podatek liczy się od połowy łącznych dochodów i mnoży przez dwa, więc 32% w ogóle by się nie pojawiło.
Na co uważać
Najczęstsze nieporozumienie dotyczy drugiego progu. Przekroczenie 120 000 zł nie oznacza, że cały dochód nagle jest opodatkowany stawką 32%. Wyższa stawka dotyczy wyłącznie nadwyżki, dlatego kilka tysięcy złotych ponad próg zmienia podatek o niewielką kwotę.
Druga sprawa to sumowanie dochodów. Jeśli masz etat i jednocześnie firmę na skali, oba dochody łączysz w jednym zeznaniu PIT-36, a próg liczy się od sumy. Wpływa to na wysokość podatku, nawet gdy każdy z dochodów osobno mieści się poniżej progu.
Skala ma też zalety, których nie dają inne formy: ulgę na dzieci, wspólne rozliczenie z małżonkiem albo jako samotny rodzic i szerszą listę odliczeń. Jeśli chcesz sprawdzić, czy w Twojej sytuacji lepiej zostać na skali, czy przejść na podatek liniowy, pomożemy przy rozliczeniu PIT.
Aktualizacja:
Wszystkie pojęciaWolisz, żeby ktoś się tym zajął za Ciebie?
Pomagamy w tym w ramach usługi „Rozliczenia PIT”, w całości online. Opisz nam swoją firmę, a dobierzemy zakres obsługi i przygotujemy wycenę.
Uzyskaj wycenę