Umowa zlecenie
W skrócie
Umowa cywilnoprawna, w której zleceniobiorca odpowiada za staranne wykonanie czynności, a nie za konkretny efekt. Co do zasady podlega składkom ZUS.
Umowa zlecenie to umowa cywilnoprawna, w której jedna strona zobowiązuje się wykonać dla drugiej określone czynności. Kodeks cywilny w art. 734 mówi o dokonaniu czynności prawnej, ale te same przepisy stosuje się do umów o świadczenie innych usług (art. 750), dlatego w firmach każdą taką umowę nazywa się po prostu zleceniem. Zleceniobiorca nie gwarantuje rezultatu. Odpowiada za to, że działał starannie i sumiennie. Na zleceniu zatrudnia się często osoby do sprzątania, obsługi recepcji czy prowadzenia szkoleń, czyli tam, gdzie liczy się sama praca, a nie gotowy wytwór. Kiedy umawiasz się na konkretny efekt, bliżej Ci do umowy o dzieło.
To nie jest umowa o pracę. Zleceniobiorca nie ma prawa do płatnego urlopu ani okresu wypowiedzenia z Kodeksu pracy, a umowę co do zasady każda ze stron może wypowiedzieć w każdym czasie. Jeśli jednak ustalisz mu stałe godziny, miejsce pracy i podporządkowanie jak pracownikowi, w razie kontroli umowa może zostać uznana za stosunek pracy.
Składki i zbieg tytułów
Od zlecenia co do zasady płacisz składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe oraz składkę zdrowotną. Chorobowe jest dobrowolne, zleceniobiorca może je wybrać. Wbrew zapowiedziom sprzed kilku lat pełnego oskładkowania wszystkich zleceń nie wprowadzono i w 2026 r. nadal obowiązują zasady zbiegu tytułów. Najczęstsze sytuacje wyglądają tak:
- zleceniobiorca ma u innego pracodawcy umowę o pracę z pensją co najmniej minimalną, wtedy ze zlecenia obowiązkowo odprowadzasz tylko składkę zdrowotną,
- student lub uczeń przed 26. urodzinami nie podlega ze zlecenia żadnym składkom, także zdrowotnej,
- osoba, która wykonuje zlecenie na rzecz własnego pracodawcy, jest traktowana jak pracownik i składki liczy się od całości.
Przykład z życia: zatrudniasz na zleceniu 23-letnią Kasię, która studiuje dziennie. Dopóki studiuje, nie płacisz za nią składek. W lipcu Kasia broni pracy magisterskiej i od dnia ukończenia studiów traci status studenta. Od tej chwili zlecenie jest oskładkowane, a Ty masz 7 dni na zgłoszenie jej do ZUS. Ten moment łatwo przeoczyć, dlatego poproś zleceniobiorcę o informację o dacie obrony.
Minimalna stawka godzinowa
Jeśli zlecenie wykonuje osoba fizyczna, która nie zatrudnia innych, obowiązuje ją minimalna stawka za każdą godzinę. Wynosi 31,40 zł brutto (stan na 2026 r.). Przy 60 godzinach w miesiącu wynagrodzenie nie może więc być niższe niż 1 884 zł brutto. Zleceniobiorca nie może zrzec się tej stawki. W umowie ustalacie, jak potwierdzacie liczbę przepracowanych godzin, a przy umowach dłuższych niż miesiąc wynagrodzenie trzeba wypłacać co najmniej raz w miesiącu.
Staż pracy i podatek
Od 2026 r. okresy pracy na zleceniu wliczają się do stażu pracy, od którego zależy na przykład wymiar urlopu. Ma to znaczenie, gdy zleceniobiorca zostanie później czyimś pracownikiem. U pracodawców z sektora publicznego zasady działają od 1 stycznia, u pozostałych od 1 maja 2026 r. Pracownik potwierdza te okresy zaświadczeniem z ZUS, a gdy ZUS ich nie odnotował (np. zlecenie studenta), innymi dokumentami.
Od strony podatkowej zleceniodawca co do zasady pobiera zaliczkę na PIT, uwzględnia 20% kosztów uzyskania przychodu, a po roku wystawia PIT-11. Jeżeli chcesz, żeby ktoś pilnował stawek, zgłoszeń i rozliczeń zleceniobiorców, zajrzyj do naszej obsługi płacowej.
Aktualizacja:
Wszystkie pojęciaWolisz, żeby ktoś się tym zajął za Ciebie?
Pomagamy w tym w ramach usługi „Obsługa Płacowa”, w całości online. Opisz nam swoją firmę, a dobierzemy zakres obsługi i przygotujemy wycenę.
Uzyskaj wycenę