Amortyzacja środków trwałych

W skrócie

Amortyzacja to rozłożenie wydatku na środek trwały na raty, które co miesiąc, kwartał lub rok trafiają do kosztów firmy.

Kupujesz maszynę za 200 000 zł, ale nie wrzucasz tej kwoty w koszty od razu. Rozkładasz ją na lata, bo przez tyle czasu maszyna będzie Ci służyć. Te raty to odpisy amortyzacyjne. Zasady podatkowe znajdziesz w art. 22a–22o ustawy o PIT, a podatnicy CIT stosują odpowiedniki z ustawy o CIT.

Od kiedy i do kiedy liczysz odpisy

Pierwszy odpis (poza amortyzacją jednorazową) przypada na miesiąc następujący po tym, w którym wpisałeś środek trwały do ewidencji. Kończysz, gdy suma odpisów zrówna się z wartością początkową albo gdy środek trwały sprzedasz, zlikwidujesz lub stwierdzisz jego niedobór. Odpisy możesz rozliczać co miesiąc, co kwartał albo jednorazowo na koniec roku. Metodę wybierasz dla każdego środka trwałego przed pierwszym odpisem i trzymasz się jej aż do pełnego zamortyzowania.

Metody amortyzacji

Najczęściej stosuje się metodę liniową: co roku odpisujesz ten sam procent wartości początkowej, zgodnie ze stawką z Wykazu rocznych stawek amortyzacyjnych (załącznik nr 1 do ustawy o PIT). Dla budynków niemieszkalnych to 2,5% rocznie, dla samochodów 20%.

Metoda degresywna pozwala na wyższe odpisy na początku. Dotyczy maszyn i urządzeń z grup 3–6 i 8 Klasyfikacji Środków Trwałych oraz środków transportu, z wyłączeniem samochodów osobowych. Stawkę z wykazu podwyższasz współczynnikiem do 2,0 i liczysz ją od wartości pomniejszanej co roku o dotychczasowe odpisy. Gdy tak wyliczony odpis roczny spadnie poniżej liniowego, przechodzisz na metodę liniową.

Są też indywidualne stawki dla środków używanych lub ulepszonych (art. 22j ustawy o PIT) oraz amortyzacja jednorazowa. Z jednorazowego odpisu w ramach pomocy de minimis skorzystają mali podatnicy i firmy w roku rozpoczęcia działalności. Dotyczy on środków trwałych z grup 3–8 (bez samochodów osobowych), a limit wynosi równowartość 50 000 euro w roku podatkowym. Osobny przepis pozwala, przy spełnieniu dodatkowych warunków, jednorazowo odpisać fabrycznie nowe środki trwałe z grup 3–6 i 8, do 100 000 zł w roku.

Przykład liczbowy

W kwietniu kupujesz samochód dostawczy za 120 000 zł netto i w tym samym miesiącu wprowadzasz go do ewidencji. Przy metodzie liniowej i stawce 20% roczny odpis wynosi 24 000 zł, czyli 2 000 zł miesięcznie. Odpisy liczysz od maja, więc w pierwszym roku do kosztów trafi 16 000 zł.

Przy metodzie degresywnej ze współczynnikiem 2,0 stawka rośnie do 40%. Miesięcznie odpisujesz 4 000 zł, a w pierwszym roku łącznie 32 000 zł. W drugim roku liczysz 40% od 88 000 zł, co daje 35 200 zł. W trzecim wyszłoby 21 120 zł, mniej niż przy metodzie liniowej, więc od tego roku odpisujesz już po 24 000 zł.

Na co uważać

Przy samochodach osobowych część odpisów może nie być kosztem podatkowym, bo odpisy od nadwyżki wartości auta ponad ustawowy limit nie obniżają podatku. Gdy wydatki na ulepszenie w roku podatkowym przekroczą 10 000 zł, zwiększają wartość początkową, więc nie księgujesz ich jako remontu. W pełnej księgowości pamiętaj, że amortyzacja bilansowa wynika z przewidywanego okresu użytkowania i może różnić się od podatkowej.

Plan amortyzacji możemy ułożyć za Ciebie w ramach księgowości KPiR w Decimie.

Aktualizacja:

Wszystkie pojęcia

Wolisz, żeby ktoś się tym zajął za Ciebie?

Pomagamy w tym w ramach usługi „Księgowość KPiR”, w całości online. Opisz nam swoją firmę, a dobierzemy zakres obsługi i przygotujemy wycenę.

Uzyskaj wycenę