Bilans

W skrócie

Bilans to zestawienie majątku firmy (aktywów) i źródeł jego finansowania (pasywów) na konkretny dzień. Obie strony zawsze mają równe sumy.

Bilans to fotografia firmy zrobiona w jednym dniu, najczęściej 31 grudnia. Po jednej stronie widać, co firma ma, czyli aktywa. Po drugiej, skąd to ma, czyli pasywa: pieniądze wspólników, zatrzymane zyski, kredyty, niezapłacone faktury dostawców. Sporządzają go jednostki prowadzące księgi rachunkowe, a jego wzór zawiera załącznik nr 1 do ustawy o rachunkowości. Razem z rachunkiem zysków i strat oraz informacją dodatkową wchodzi w skład rocznego sprawozdania finansowego.

Dlaczego strony zawsze się równają

Każdy składnik majątku musiał zostać z czegoś sfinansowany, więc suma aktywów i suma pasywów są zawsze identyczne. Jeśli się różnią, gdzieś w księgach jest błąd.

Zobacz, jak zwykłe operacje przesuwają kwoty. Spółka bierze 60 000 zł kredytu: na rachunku przybywa 60 000 zł, w zobowiązaniach tyle samo. Za te pieniądze kupuje samochód dostawczy. Gotówka spada o 60 000 zł, środki trwałe rosną o tę samą kwotę, a suma bilansowa stoi w miejscu. Potem spłaca pierwszą ratę kapitałową 5 000 zł i obie strony maleją razem. Żadna z tych operacji nie zmienia wyniku spółki, choć mocno zmienia obraz jej majątku i długów.

Co znajdziesz po stronie pasywów

Pełny wzór dzieli pasywa na dwie grupy:

  • kapitał (fundusz) własny, w tym kapitał zakładowy, kapitał zapasowy, zysk lub strata z lat ubiegłych i wynik netto bieżącego roku,
  • zobowiązania i rezerwy na zobowiązania, czyli kredyty, pożyczki, długi wobec dostawców, urzędu skarbowego i ZUS, a także rezerwy i rozliczenia międzyokresowe.

Pozycja „zysk (strata) netto” łączy bilans z rachunkiem zysków i strat. Wynik z tamtego zestawienia trafia tutaj do kapitału własnego.

Mikro i małe jednostki, jeśli spełniają warunki ustawy, mogą sporządzać bilans według uproszczonych wzorów z załączników nr 4 lub 5. Decyzję podejmuje organ zatwierdzający sprawozdanie, na przykład zgromadzenie wspólników.

O czym łatwo zapomnieć

Bilans zamknięcia jednego roku jest bilansem otwarcia kolejnego i kwoty muszą się zgadzać co do złotówki. Jeśli poprawiasz zeszłoroczne zapisy, zanim księgi tamtego roku zostaną zamknięte, poprawka zmienia też bilans otwarcia nowego roku.

Sama równowaga stron nic nie mówi o kondycji firmy. Bilans spółki z o.o. może się idealnie zgadzać, a kapitał własny być ujemny, bo straty z kilku lat przekroczyły wkłady wspólników. Gdy bilans pokazuje stratę większą niż suma kapitałów zapasowego i rezerwowych oraz połowy kapitału zakładowego, zarząd musi niezwłocznie zwołać zgromadzenie wspólników, które zdecyduje o dalszym istnieniu spółki (art. 233 Kodeksu spółek handlowych).

Ostatnia rzecz to termin. Sprawozdanie z bilansem trzeba sporządzić w ciągu 3 miesięcy od dnia bilansowego, więc przy roku kalendarzowym do 31 marca. Zostawienie wszystkiego na ostatni tydzień zwykle kończy się nerwowym uzgadnianiem sald.

Jeśli prowadzisz spółkę i chcesz, żeby bilans powstawał na bieżąco, a nie w pośpiechu w marcu, sprawdź naszą księgowość spółek z o.o..

Aktualizacja:

Wszystkie pojęcia

Wolisz, żeby ktoś się tym zajął za Ciebie?

Pomagamy w tym w ramach usługi „Księgowość dla Spółek z o.o.”, w całości online. Opisz nam swoją firmę, a dobierzemy zakres obsługi i przygotujemy wycenę.

Uzyskaj wycenę