Aktywa
W skrócie
Aktywa to majątek, który firma kontroluje, potrafi wycenić i z którego spodziewa się korzyści, np. maszyny, towary, należności od klientów i gotówka.
Aktywa to wszystko, czym firma dysponuje i co ma jej w przyszłości przynieść pieniądze: maszyny, samochody, towar na półkach, faktury, których klienci jeszcze nie zapłacili, środki na rachunku. Ustawa o rachunkowości w art. 3 ust. 1 pkt 12 mówi o kontrolowanych przez jednostkę zasobach majątkowych o wiarygodnie określonej wartości, powstałych w wyniku przeszłych zdarzeń, które mają w przyszłości przynieść jej korzyści ekonomiczne.
Kiedy coś jest aktywem, a kiedy jeszcze nie
Z tej definicji wynikają cztery warunki. Firma musi zasób kontrolować, czyli móc z niego korzystać i o nim decydować. Jego wartość trzeba umieć rzetelnie ustalić. Musi pochodzić ze zdarzenia, które już się wydarzyło, na przykład z zakupu albo wykonanej usługi. Wreszcie ma dać korzyść: wpływ pieniędzy, oszczędność albo towar do dalszej sprzedaży.
Dobrze to widać na przykładzie zamówień. Podpisałeś w listopadzie umowę na maszynę, która przyjedzie w lutym. Do czasu dostawy maszyny w aktywach nie ma, bo nic jeszcze nie zaszło. Jeśli jednak wpłaciłeś zaliczkę, aktywem jest właśnie ta zaliczka. Podobnie świetny kontrakt z nowym klientem: dopóki nie wykonałeś usługi, w księgach go nie zobaczysz, choćby był wart fortunę.
Trwałe i obrotowe
Aktywa dzieli się według tego, jak długo zostaną w firmie. Obrotowe to te, które zużyjesz, sprzedasz albo odzyskasz w ciągu 12 miesięcy od dnia bilansowego (lub w normalnym cyklu operacyjnym, jeśli trwa on dłużej): materiały, towary, należności od klientów, gotówka. Resztę stanowią aktywa trwałe, czyli głównie środki trwałe, wartości niematerialne i prawne oraz inwestycje i należności długoterminowe.
Weźmy małą palarnię kawy prowadzoną jako spółka. Ma maszynę do palenia ziarna o wartości netto 180 000 zł i licencję na program magazynowy za 20 000 zł. W magazynie leży ziarno za 45 000 zł, klienci są winni 30 000 zł, a na koncie jest 25 000 zł. Aktywa trwałe wynoszą 200 000 zł, obrotowe 100 000 zł, razem 300 000 zł. Dokładnie tyle samo musi wyjść po drugiej stronie bilansu, gdzie widać, z czego ten majątek sfinansowano.
Gdzie najczęściej pojawiają się błędy
Wartość w księgach nie musi odpowiadać cenie, za którą dałoby się coś sprzedać. Środki trwałe wykazuje się co do zasady w cenie nabycia albo koszcie wytworzenia, pomniejszonych o umorzenie, więc maszyna, za którą kupiec zapłaciłby dziś więcej, w bilansie może być warta mniej.
Druga sprawa to należności, których nikt już nie zapłaci. Faktura dla klienta w upadłości formalnie dalej istnieje, ale nie przyniesie pełnej kwoty. Wtedy księgowa robi odpis aktualizujący, który obniża wartość tej należności. Trzecia pułapka to rzeczy, z których firma korzysta, choć nie są jej własnością: prywatny samochód wspólnika nie jest aktywem spółki, a auto w leasingu może nim być albo nie, zależnie od warunków umowy i przyjętych w firmie zasad rachunkowości.
Pojęciem aktywów posługują się przede wszystkim firmy z pełną księgowością. W JDG na KPiR majątek widać raczej w ewidencji środków trwałych i w spisie z natury. Stan aktywów w księgach regularnie potwierdza się inwentaryzacją. Jeśli chcesz, żeby to, co masz w bilansie, zgadzało się z tym, co stoi w magazynie i leży na koncie, pomożemy w ramach obsługi księgowej.
Aktualizacja:
Wszystkie pojęciaWolisz, żeby ktoś się tym zajął za Ciebie?
Pomagamy w tym w ramach usługi „Księgowość”, w całości online. Opisz nam swoją firmę, a dobierzemy zakres obsługi i przygotujemy wycenę.
Uzyskaj wycenę